Hub Coonen Fine Abstract Sculpture



    Technieken


    "Massief beeld maken"

    Massief beeld,
    cire perdue (verloren was) methode.


    Een massief beeldje moet dus klein zijn en nergens dikker dan 30mm. Maak eerst een modelletje van was, op ware grootte. Besteed daar veel aandacht aan, alles wat in was fout gaat, gaat ook fout in brons, en herstellen is dan niet meer mogelijk.

    Is het beeldje klaar, dan moet er vervolgens een aangiet tap en ontluchtingskanalen worden aangebracht. De aangiet tap maak ik van een plastic koffie beker. Deze wordt aan de voet van het beeldje bevestigd het beeldje staat dus op de aangiet tap. Het wordt straks op de kop gegoten. De aangiet tap wordt gebruikt als een soort trechter waar straks het brons ingegoten wordt. Deze trechter maakt het ingieten makkelijker, en zorgt voor een zeker druk zodat ook dunnere delen snel genoeg (voordat het brons gaat stollen) vollopen.

    De ontluchting van het beeld is zeer belangrijk. Stel je voor dat je het beeldje met water vulde en rechtop zette. Overal waar water in het beeldje kan blijven staan, moet er een kanaal naar de aangiet tap komen. Niet tot in de aangiet tap, maar ernaast, tot aan het niveau van de aangiet tap. Als er straks brons in wordt gegoten zal langs deze kanalen de lucht kunnen ontsnappen. Luchtbellen die achterblijven zitten op plaats waar brons moest komen, en zijn straks gaten in het beeld. De ontluchtingskanalen maak ik van limonade rietjes (die dikke, die je ook kunt knikken) of van saté prikkers verdikt met was. De aangiet tap en ontluchtingskanalen worden straks weer afgezaagd, en doen dus niet mee in de prijs voor het brons. Bezuinig er dus niet op. Let wel een beetje op waar de ontluchtingskanalen aan het beeld zitten. Doordat ze straks worden afgezaagd zullen ze littekens op het beeld achterlaten die moeten worden bijgewerkt. Niet handig als dat precies in het gezicht zit.

    Nu het beeldje klaar is wordt het tijd voor de mal. Beeldje rechtop zetten op de aangiet tap (die zit nu dus onder het beeld, en blijft vrij).Het beeld wordt met een kwast ingesmeerd met talkpoeder of baby poeder. Dit verbeterd de hechting van het gips straks. Vervolgens een beetje gips ZONDER gravel aanmaken tot een yoghurt dikte en daarmee een eerste laag op het beeldje aanbrengen. Dat kan het beste worden gedaan door het te spatten of te smijten (wordt dus een flinke bende!). Zorg ervoor dat overal deze gips laag OP het beeld aansluit. Luchtbellen die nu ontstaan worden bronzen pukkels op je beeld, en het is een flinke klus die straks weg te vijlen en te zagen.

    Vervolgens een emmer water klaarzetten, voor 2/3 gevuld. Daar zoveel gips en gravel (in een verhouding 1 deel gips en 1 delen gravel) in laten zakken (niet roeren) totdat er net een droog bergje bovenuit steekt. Nu lekker met de handen erin en roeren maar. Gisp is vrij agressief voor de huid, dus als je mooie handen wilt houden gebruik dan handschoenen. Zodra het mengsel goed is gemengd een dikke laag (5-10 cm) in verschillende lagen op het beeld aanbrengen. Eventueel kun je de mal nog versterken met een laag kippengaas als wapening, maar als het beeld niet te groot is hoeft dat niet. Je kunt het beeldje ook op zijn kop in een bekisting (melkpak of doosje) zetten en deze volstorten met het mengsel. Let wel op dat het helemaal volloopt. Als je de mal los opbouwt zoals ik beschreef raak dan niet in paniek als het mengsel steeds naar beneden loopt, gewoon langzaam doorgaan en weer op vegen. Langzaam zal het opstijven en blijven zitten waar je wilt.

    Tot zover het deel dat je eenvoudig zelf kunt doen. Nu een bronsgieter bezoeken. (Handig als je al een afspraak maakte en niet nu pas hoort wat ze wel en niet willen en kunnen). Brons gieter zal de mal gedurende ongeveer 7 uur bij 700 graden uitstoken, waarbij de was eruit smelt en deels verbrand. De mal is nu geheel leeg en schoon. Dat kun je zelf ook doen door van gipsblokken van de doe-het-zelver een oven te stapelen en met van die dakdekkers branders gedurende die tijd stoken. Erg handig als de relatie met je buren op de proef moet worden gesteld, het maakt veel lawaai, en stinkt. Als er was resten achterblijven zullen die straks bij het gieten plots in een gas veranderen en het brons terug duwen en laten spetteren. Brons spetters van 1200 graden om je oren, dat is erg gevaarlijk!

    Nu de mal schoon en leeg is wordt de mal in een zandbed ingegraven. Dit zand zorgt ervoor dat de mal extra wordt ondersteund, en niet kan omvallen. Dat zand wordt flink aangestampt zodat de mal goed opgesloten zit. Nu wordt eindelijk het gloeiende en vloeibare brons in de aangiet tap gegoten. In een keer door gieten, een tweede laag erbij zul je altijd zien. Net zolang door gieten totdat het brons uit de ontluchtingskanalen loopt, dan is de mal vol. Ook dit kun je in de achtertuin doen, maar is erg gevaarlijk. Brons is pas goed vloeibaar bij 1200 °C en dat lukt alleen met veel vuur!

    Nu wachten tot het brons voldoende is afgekoeld om de mal stuk te breken (hakken) en het beeld uit zijn benarde positie te bevrijden. Het resultaat lijkt nog niet veel op de beelden die je in een galerie ziet. Het brons is geoxideerd en zit nog deels begraven in de gips resten.

    Nu is het tijd het beeld te ciseleren. Dat wil zeggen alles wat er niet aan het beeld hoort te zitten afzagen, vijlen en weg hameren. Dit is een flinke klus. Nu wordt ook duidelijk waar de gietfouten (gaten in het beeld) zitten. Deze moeten weer worden dichtgelast. Dat lukt alleen goed met professionele apparatuur. Meestal doet men dat door argon of mig lassen, en dan niet met ijzer als toevoeg materiaal maar met brons. Vervolgens weer afwerken en vijlen en hameren totdat de laspit onzichtbaar is.

    Eindelijk is het beeld dan zoals het er uit moet zien, d.w.z. dat alle ongerechtigheden zijn verwijderd. Het beeld heeft een gouden glans, en veelal niet zo mooi. Vervolgens kan het worden gepatineerd, gekleurd. Patina is er in vele kleuren en materialen. De een nog iets giftiger en agressiever dan de ander. B.v. Zwavellever (bruin tot zwart) Kopernitraat (bruin met groene tinten) IJzerchloride (Oker tot roodbruin). Daartoe wordt het beeld heet gestookt (niet roodgloeiend, maar een 200-300°C ) en wordt de patina met een kwast of borstel aangebracht. Vervolgens het beeld na-stoken om de kleur te beïnvloeden (hoe heter, hoe donkerder) en afspoelen in koud water. Met een patina kun je het beeld zijn uiteindelijke mooie kleur laten krijgen. (of verprutsen...) Als het niet naar je zin is, kom je erachter dat een testje op een stukje testmateriaal geen slecht idee was en blijft er niets over dan weer schuren en krabben tot de laag weg is en opnieuw beginnen. Tenslotte kun je eventueel het beeld nog in de was zetten om een mooiere glans te geven. Dat hangt natuurlijk af van de kleur die je koos en wat je wensen zijn.

     

    <terug naar inhoud>